Tiêm thuốc tránh thai chỉ cần nhớ một lần mỗi 3 tháng nên rất hợp với chị em bận rộn, hay quên uống thuốc hằng ngày. Nhưng cũng chính vì "tiện" mà nhiều người đi tiêm khi chưa biết trước tác dụng phụ, đặc biệt là rối loạn kinh nguyệt và chuyện chậm có thai lại sau khi ngưng. Bài viết của ThS. BS Nguyễn Thị Tình nói rõ những điều này để chị em quyết định có chuẩn bị.
1. Tiêm thuốc tránh thai hoạt động như thế nào?
Loại phổ biến nhất hiện nay là thuốc tiêm bắp chứa progestin (hormone tương tự progesterone tự nhiên). Thuốc làm ba việc cùng lúc: ức chế rụng trứng, làm đặc chất nhầy ở cổ tử cung khiến tinh trùng khó đi qua, và làm mỏng niêm mạc tử cung. Mỗi mũi tiêm có tác dụng khoảng 3 tháng. Thông tin về dịch vụ tại phòng khám có ở bài chích thuốc ngừa thai tại Biên Hòa.
2. Hiệu quả và thời điểm bắt đầu có tác dụng
| Nội dung | Thông tin cần biết |
|---|---|
| Chu kỳ mũi tiêm | Khoảng 3 tháng (12-13 tuần) một lần, cần tái khám đúng hẹn |
| Hiệu quả tránh thai | Trên 99% nếu tiêm đúng lịch. Thực tế khoảng 96% vì nhiều người trễ hẹn |
| Khi nào có tác dụng ngay | Nếu tiêm trong 5 ngày đầu của chu kỳ kinh. Tiêm vào ngày khác thường cần dùng thêm bao cao su khoảng 7 ngày đầu |
| Phòng bệnh lây qua đường tình dục | Không. Vẫn cần bao cao su nếu có nguy cơ |
3. Tác dụng phụ thường gặp: diễn biến thật ra thế nào?
Đây là phần nhiều người thắc mắc nhất nhưng ít bài nói cụ thể. Phần lớn tác dụng phụ là do hormone và không nguy hiểm, chỉ gây khó chịu:
| Tác dụng phụ | Diễn biến thường gặp | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Rối loạn kinh nguyệt | Ra huyết điểm, kinh không đều trong 3-6 tháng đầu. Sau đó nhiều chị em ít kinh hoặc mất kinh hẳn | Mất kinh khi tiêm thường không gây hại và kinh sẽ trở lại sau khi ngưng thuốc. Chỉ cần khám nếu ra máu nhiều hoặc kéo dài |
| Tăng cân | Một số người tăng cân dần trong quá trình tiêm | Giữ chế độ ăn, vận động đều và theo dõi cân nặng mỗi tháng |
| Đau đầu, căng ngực, thay đổi tâm trạng | Thường nhẹ, hay gặp ở những mũi đầu | Theo dõi, báo bác sĩ nếu kéo dài hoặc ảnh hưởng sinh hoạt |
| Giảm mật độ xương | Có thể xảy ra khi dùng liên tục nhiều năm, thường hồi phục một phần sau khi ngưng | Nếu định dùng lâu dài, nên bàn với bác sĩ về canxi, vitamin D và đánh giá định kỳ |
Muốn tìm biện pháp ngừa thai phù hợp với cơ địa?
ThS. BS Nguyễn Thị Tình tư vấn riêng cho từng người, không áp dụng một cách cho tất cả
4. Chậm có thai lại: điểm khác biệt lớn nhất so với que và vòng
Đây là lý do khiến tiêm thuốc không phù hợp với chị em muốn có con sớm. Sau mũi cuối cùng, khả năng rụng trứng trở lại thường chậm hơn các biện pháp khác, trung bình khoảng 9-10 tháng và có người lâu hơn một năm. Việc này không có nghĩa là bị vô sinh, chỉ là cơ thể cần thời gian để hormone thải hết. Nếu dự định có thai trong vòng một năm tới, nên cân nhắc biện pháp khác. Chi tiết xem thêm bài sau khi tháo vòng, ngưng cấy que, ngưng tiêm bao lâu có thai lại.
5. Ai phù hợp, ai cần thận trọng?
- Thường phù hợp: chị em muốn biện pháp kín đáo, không nhớ uống thuốc mỗi ngày, không dùng được thuốc chứa estrogen, hoặc đang cho con bú (theo tư vấn của bác sĩ).
- Nên cân nhắc kỹ hoặc tránh: chị em muốn có thai trong vòng một năm, có nguy cơ loãng xương, ra máu âm đạo bất thường chưa rõ nguyên nhân, đang hoặc từng mắc ung thư vú, bệnh gan nặng, hoặc đang mang thai.
6. Lỡ trễ mũi tiêm thì sao?
Hãy đến phòng khám sớm nhất có thể. Thuốc thường có một khoảng ân hạn nhất định sau 3 tháng, nhưng nếu trễ quá thời hạn này, bác sĩ sẽ cần loại trừ khả năng có thai trước khi tiêm tiếp và bạn nên dùng thêm bao cao su trong những ngày đầu. Không nên tự ước lượng và bỏ qua vì hiệu quả tránh thai giảm dần khi thuốc hết tác dụng.
Câu hỏi thường gặp
Tiêm thuốc tránh thai có làm tăng cân không?
Một số chị em tăng cân trong thời gian tiêm, nhưng không phải ai cũng vậy. Giữ chế độ ăn hợp lý, vận động đều và theo dõi cân nặng hằng tháng sẽ giúp kiểm soát tốt hơn.
Tiêm thuốc tránh thai bao lâu thì có thai lại?
Sau mũi cuối cùng, thời gian có thai lại thường chậm hơn que cấy và vòng tránh thai, trung bình khoảng 9-10 tháng và có thể lâu hơn một năm ở một số người.
Mất kinh khi tiêm thuốc tránh thai có nguy hiểm không?
Thường không nguy hiểm. Đây là tác dụng của hormone làm mỏng niêm mạc tử cung và kinh nguyệt thường trở lại sau khi ngưng thuốc. Nếu ra máu nhiều hoặc kéo dài, cần đi khám.
