Nhiều chị em từng tầm soát ung thư cổ tử cung một lần rồi không nhớ khi nào nên đi lại, hoặc chủ quan nghĩ rằng kết quả bình thường một lần là đủ yên tâm lâu dài. Thực tế, tần suất tầm soát cần tuân theo khuyến cáo cụ thể theo độ tuổi. Bài viết của ThS. BS Nguyễn Thị Tình sẽ giúp chị em nắm rõ lịch trình phù hợp.
1. Vì sao cần tầm soát định kỳ thay vì chỉ một lần?
Ung thư cổ tử cung thường phát triển âm thầm qua nhiều năm, bắt đầu từ những biến đổi tế bào nhỏ do nhiễm HPV kéo dài. Một lần tầm soát cho kết quả bình thường không có nghĩa là nguy cơ biến mất vĩnh viễn, vì cơ thể vẫn có thể nhiễm HPV mới hoặc xuất hiện biến đổi tế bào sau đó. Do đó, việc tầm soát định kỳ là yếu tố then chốt để phát hiện sớm.
2. Lịch tầm soát theo từng độ tuổi
| Độ tuổi | Khuyến cáo tần suất |
|---|---|
| Dưới 21 tuổi | Chưa cần tầm soát định kỳ, trừ khi có yếu tố nguy cơ đặc biệt |
| 21 - 29 tuổi | Pap smear mỗi 3 năm/lần |
| 30 - 65 tuổi | Pap smear mỗi 3 năm/lần, hoặc kết hợp Pap smear + HPV (co-testing) mỗi 5 năm/lần nếu kết quả bình thường liên tiếp |
| Trên 65 tuổi | Có thể ngừng tầm soát nếu kết quả bình thường liên tục nhiều năm trước đó, theo đánh giá của bác sĩ |
3. Những trường hợp cần tầm soát sớm hơn hoặc thường xuyên hơn
- Có tiền sử kết quả Pap smear hoặc HPV bất thường trong quá khứ.
- Nhiễm HIV hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch.
- Có nhiều bạn tình hoặc quan hệ tình dục không an toàn.
- Từng được chẩn đoán hoặc điều trị tổn thương tiền ung thư cổ tử cung.
- Hút thuốc lá - yếu tố làm tăng nguy cơ tổn thương cổ tử cung tiến triển.
Đặt lịch tầm soát ung thư cổ tử cung định kỳ
ThS. BS Nguyễn Thị Tình tư vấn lịch tầm soát phù hợp với từng độ tuổi
4. Cách duy trì thói quen tầm soát định kỳ
- Ghi nhớ ngày tầm soát gần nhất và đặt lịch nhắc cho lần tiếp theo theo đúng khuyến cáo.
- Lưu giữ kết quả các lần tầm soát trước để bác sĩ so sánh, đánh giá xu hướng thay đổi.
- Kết hợp tầm soát cùng các lần khám phụ khoa định kỳ để tiết kiệm thời gian.
- Không bỏ qua lịch tầm soát dù không có triệu chứng bất thường, vì ung thư cổ tử cung giai đoạn sớm thường không biểu hiện rõ ràng.
Câu hỏi thường gặp
Bao lâu nên tầm soát ung thư cổ tử cung 1 lần?
Tùy độ tuổi và phương pháp tầm soát, tần suất khuyến cáo thường là 3 năm/lần với Pap smear đơn thuần hoặc 5 năm/lần nếu kết hợp cả Pap smear và HPV cho phụ nữ từ 30 tuổi trở lên có kết quả bình thường liên tiếp.
Bao nhiêu tuổi nên bắt đầu tầm soát ung thư cổ tử cung?
Phụ nữ nên bắt đầu tầm soát ung thư cổ tử cung từ 21 tuổi hoặc sớm hơn nếu đã có quan hệ tình dục và có yếu tố nguy cơ, theo tư vấn cụ thể của bác sĩ chuyên khoa.
Đến bao nhiêu tuổi thì có thể ngừng tầm soát?
Phụ nữ có thể cân nhắc ngừng tầm soát sau 65 tuổi nếu có kết quả tầm soát bình thường liên tục trong nhiều năm trước đó, tuy nhiên quyết định này cần dựa trên đánh giá cụ thể của bác sĩ theo từng trường hợp.
