Trữ đông phôi và trữ đông trứng ngày càng trở nên phổ biến, không chỉ với các cặp vợ chồng đang điều trị hiếm muộn mà cả với phụ nữ muốn chủ động bảo tồn khả năng sinh sản cho tương lai. Vậy trữ đông là gì, khi nào nên thực hiện? Bài viết của ThS. BS Nguyễn Thị Tình sẽ giải đáp chi tiết.
1. Trữ đông phôi/trứng là gì?
Trữ đông (đông lạnh) là kỹ thuật bảo quản phôi hoặc trứng ở nhiệt độ cực thấp (thường bằng nitơ lỏng) để lưu giữ trong thời gian dài mà vẫn giữ được khả năng sử dụng sau này. Kỹ thuật hiện đại phổ biến nhất hiện nay là thủy tinh hóa (vitrification) - phương pháp đông lạnh cực nhanh giúp hạn chế tối đa sự hình thành tinh thể đá có thể làm tổn thương tế bào.
2. Sự khác nhau giữa trữ đông phôi và trữ đông trứng
| Tiêu chí | Trữ đông phôi | Trữ đông trứng |
|---|---|---|
| Điều kiện thực hiện | Cần đã thụ tinh trứng với tinh trùng tạo thành phôi | Chỉ cần trứng đã trưởng thành, chưa cần thụ tinh |
| Đối tượng phổ biến | Cặp vợ chồng có phôi dư sau chu kỳ IVF | Phụ nữ độc thân hoặc muốn chủ động bảo tồn khả năng sinh sản |
| Tỷ lệ thành công khi sử dụng lại | Thường ổn định, ít phụ thuộc thời gian trữ | Phụ thuộc nhiều vào độ tuổi trứng tại thời điểm trữ đông |
3. Khi nào nên trữ đông phôi?
- Có phôi dư sau chu kỳ IVF: khi tạo được nhiều phôi chất lượng tốt hơn số lượng cần chuyển trong 1 lần, phôi dư sẽ được trữ đông để dùng cho các lần chuyển phôi sau nếu chu kỳ đầu không thành công hoặc muốn có thêm con sau này.
- Cần trì hoãn việc chuyển phôi: một số trường hợp niêm mạc tử cung chưa đạt điều kiện tốt nhất trong chu kỳ chọc hút trứng, bác sĩ có thể trữ đông toàn bộ phôi để chuyển vào chu kỳ sau khi niêm mạc đã được chuẩn bị tối ưu.
- Trước khi điều trị các bệnh lý ảnh hưởng đến khả năng sinh sản: như hóa trị, xạ trị ung thư.
4. Khi nào nên trữ đông trứng?
- Muốn trì hoãn sinh con vì lý do cá nhân, sự nghiệp: trữ đông trứng khi còn trẻ (chất lượng trứng tốt hơn) giúp bảo tồn cơ hội sinh sản cho tương lai.
- Chưa tìm được bạn đời phù hợp: nhiều phụ nữ chủ động trữ trứng để không bị áp lực thời gian sinh sản.
- Trước khi điều trị các bệnh lý ảnh hưởng buồng trứng: tương tự trữ đông phôi, đặc biệt quan trọng với các phương pháp điều trị ung thư có thể ảnh hưởng đến dự trữ buồng trứng.
- Có bệnh lý làm suy giảm dự trữ buồng trứng sớm: nên cân nhắc trữ đông sớm trước khi dự trữ buồng trứng giảm thêm.
Tư vấn trữ đông phôi/trứng phù hợp với kế hoạch của bạn
ThS. BS Nguyễn Thị Tình tư vấn dựa trên tình trạng sức khỏe sinh sản cụ thể
5. Trữ đông được bao lâu và cần lưu ý gì?
- Với kỹ thuật thủy tinh hóa hiện đại, phôi và trứng có thể được bảo quản trong thời gian dài mà vẫn giữ chất lượng ổn định.
- Cần tuân thủ quy định pháp lý và hợp đồng lưu trữ tại cơ sở y tế thực hiện, bao gồm thời hạn lưu trữ và chi phí duy trì hàng năm.
- Nên cập nhật thông tin liên lạc với cơ sở lưu trữ để không bị gián đoạn quá trình bảo quản.
- Cần tìm hiểu kỹ về quyền quyết định sử dụng phôi/trứng đã trữ đông, đặc biệt trong trường hợp có thay đổi về hôn nhân.
Câu hỏi thường gặp
Trữ đông phôi/trứng được bao lâu?
Với kỹ thuật đông lạnh hiện đại (thủy tinh hóa),phôi và trứng có thể được bảo quản trong thời gian dài, nhiều nghiên cứu cho thấy chất lượng vẫn được giữ ổn định qua nhiều năm bảo quản đúng cách.
Trữ đông trứng có ảnh hưởng đến chất lượng trứng khi rã đông không?
Với kỹ thuật thủy tinh hóa hiện đại, tỷ lệ trứng sống sót sau rã đông khá cao, tuy nhiên tỷ lệ thành công khi sử dụng lại vẫn phụ thuộc vào chất lượng trứng tại thời điểm trữ đông, đặc biệt liên quan đến độ tuổi của người trữ.
Ai nên cân nhắc trữ đông trứng chủ động?
Phụ nữ muốn trì hoãn việc sinh con vì lý do cá nhân, sự nghiệp, hoặc chưa tìm được bạn đời phù hợp có thể cân nhắc trữ đông trứng khi còn trẻ để bảo tồn khả năng sinh sản cho tương lai, nên tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi quyết định.
