Siêu Âm Phát Hiện Tim Bẩm Sinh Ở Thai Nhi

Tim bẩm sinh là một trong những dị tật bẩm sinh phổ biến nhất ở thai nhi, nhưng phần lớn có thể được phát hiện từ trong thai kỳ thông qua siêu âm. Việc tầm soát sớm giúp gia đình chủ động chuẩn bị và bác sĩ có kế hoạch theo dõi, xử trí phù hợp ngay sau sinh. Vậy siêu âm phát hiện tim bẩm sinh ở thai nhi như thế nào? Bài viết dưới đây được tư vấn chuyên môn bởi ThS. BS Nguyễn Thị Tình sẽ giúp mẹ bầu hiểu rõ.

1. Tim bẩm sinh ở thai nhi là gì?

Tim bẩm sinh là các bất thường về cấu trúc tim xuất hiện ngay từ giai đoạn hình thành thai nhi, có thể là bất thường về vách tim, van tim, mạch máu lớn hoặc kết hợp nhiều dị tật cùng lúc. Mức độ nặng nhẹ rất đa dạng, từ những bất thường nhẹ có thể tự đóng sau sinh đến các dị tật phức tạp cần can thiệp phẫu thuật sớm.

2. Siêu âm phát hiện tim bẩm sinh ở tuần thai nào?

Tim thai bắt đầu hoạt động từ khoảng tuần thứ 6-7 của thai kỳ, tuy nhiên ở giai đoạn này cấu trúc tim còn quá nhỏ để khảo sát chi tiết. Việc tầm soát dị tật tim bẩm sinh chủ yếu được thực hiện ở các mốc sau:

Như vậy, mốc siêu âm hình thái học ở tuần 20-24 chính là thời điểm quan trọng nhất để tầm soát tim bẩm sinh, mẹ bầu tuyệt đối không nên bỏ qua mốc khám này dù thai kỳ đang diễn tiến bình thường.

3. Những dấu hiệu bất thường tim bẩm sinh có thể phát hiện qua siêu âm

• Bất thường số lượng buồng tim: tim chỉ có 2 hoặc 3 buồng thay vì 4 buồng bình thường.
• Bất thường vách tim: lỗ thông giữa các buồng tim (thông liên thất, thông liên nhĩ).
• Bất thường van tim: hẹp hoặc hở van tim, van tim không đóng mở bình thường.
• Bất thường mạch máu lớn: động mạch chủ, động mạch phổi xuất phát sai vị trí hoặc kích thước bất thường.
• Nhịp tim bất thường: tim đập quá nhanh, quá chậm hoặc không đều.

4. Ai nên siêu âm tim thai chuyên sâu?

Bên cạnh siêu âm hình thái học thông thường, một số nhóm mẹ bầu có nguy cơ cao nên được chỉ định siêu âm tim thai chuyên sâu (siêu âm Doppler tim thai) để tầm soát kỹ hơn:

• Gia đình có tiền sử người thân mắc dị tật tim bẩm sinh.
• Mẹ bầu mắc đái tháo đường thai kỳ hoặc bệnh lý tự miễn.
• Kết quả đo độ mờ da gáy hoặc Double test cho thấy nguy cơ cao.
• Thai kỳ có sử dụng một số loại thuốc trong 3 tháng đầu có nguy cơ ảnh hưởng đến sự phát triển của tim thai.
• Mẹ bầu mang đa thai hoặc có bất thường khác đi kèm phát hiện qua siêu âm.

5. Phát hiện tim bẩm sinh sớm có lợi ích gì?

Việc phát hiện tim bẩm sinh từ trong thai kỳ mang lại nhiều lợi ích quan trọng cho cả mẹ và bé:

• Gia đình có thời gian tìm hiểu, chuẩn bị tâm lý và tài chính cho việc điều trị sau sinh.
• Bác sĩ sản khoa và bác sĩ tim mạch nhi có thể phối hợp lên kế hoạch sinh nở, chọn cơ sở y tế phù hợp có chuyên khoa tim mạch nhi.
• Trẻ được can thiệp, điều trị kịp thời ngay sau sinh nếu cần, tăng cơ hội hồi phục.
• Giảm thiểu các biến chứng nguy hiểm do phát hiện muộn.

6. Lời khuyên dành cho mẹ bầu

• Không bỏ qua mốc siêu âm hình thái học tuần 20-24, đây là "cửa sổ vàng" để tầm soát tim bẩm sinh và nhiều dị tật khác.
• Nếu thuộc nhóm nguy cơ cao, nên chủ động trao đổi với bác sĩ để được chỉ định siêu âm tim thai chuyên sâu.
• Giữ tâm lý bình tĩnh, không tự suy đoán khi chưa có kết luận chính thức từ bác sĩ chuyên khoa.
• Lựa chọn cơ sở y tế có bác sĩ giàu kinh nghiệm, trang thiết bị siêu âm hiện đại để tăng độ chính xác khi tầm soát.

Câu hỏi thường gặp